“
काठमाडौँ । “Black is Beautiful” — कालोपन सुन्दर छ भन्ने यो वाक्यांश केवल एउटा भनाइ होइन, यो एक ऐतिहासिक आन्दोलनको प्रतीक हो जसले रंग, सौन्दर्य र पहिचानको परिभाषा नै बदलिदियो।
यो सन्देश १९६० को दशकमा अमेरिकामा सुरु भएको “Black Power” र “Civil Rights Movement” सँग सम्बन्धित छ। अफ्रिकी मूलका मानिसहरूविरुद्धको विभेद र सामाजिक पूर्वाग्रहका बीचमा जन्मिएको यस आन्दोलनले “गोरो छाला मात्र सुन्दर हो” भन्ने पश्चिमी धारणा तोड्दै “कालो छाला, प्राकृतिक कपाल र सांस्कृतिक पहिचानमा गर्व गरौं” भन्ने सन्देश फैलायो।
यस अभियानलाई अफ्रो-अमेरिकी कलाकार क्वामे ब्रेथवाइट (Kwame Brathwaite) ले विश्वभर चर्चित बनाए। उनले सन् १९६२ मा “Naturally ’62” नामक फोटो प्रदर्शनमार्फत कालो सौन्दर्यलाई कलात्मक ढङ्गले प्रस्तुत गरे। त्यसअघि पनि प्यान-अफ्रिकन नेता मार्कस गार्भी (Marcus Garvey) ले १९२० तिरै “आफ्नो रंग र पहिचानमा गर्व गर्नुपर्छ” भन्ने विचार फैलाएका थिए।
“Black is Beautiful” आन्दोलनको मुख्य उद्देश्य थियो — अफ्रिकी मूलका मानिसहरूलाई आफ्नो छाला, रूप, र सांस्कृतिक पहिचानमा आत्मगौरव दिलाउनु। यसले पश्चिमी सौन्दर्यका मापदण्डहरू (गोरो छाला, सीधा कपाल आदि) को विरोध गर्दै विविधता नै सुन्दरता हो भन्ने सन्देश दियो।
यो वाक्यांश पछि केवल अमेरिकामै होइन, विश्वभर फैलियो। यसले “Black pride”, “Afro hairstyle”, “African fashion” जस्ता सांस्कृतिक आन्दोलनलाई पनि प्रेरणा दियो। आज “Black is Beautiful” केवल कालोपनको प्रशंसा होइन, यो विविधता र आत्मगौरवको आवाज बनेको छ।
सामाजिक सन्देशका रूपमा हेर्दा, यस नाराले मानव सौन्दर्यको परिभाषा बदल्दै जातीय समानता र सांस्कृतिक आत्मस्वीकृतिको दिशा देखाएको छ — जसको अर्थ छ, “सुन्दरता कुनै रंगले होइन, आत्मगौरवले नापिन्छ।”
