काठमाडौं -आज मे २९ अर्थात् सगरमाथा दिवस नेपाल तथा विश्वभर विभिन्न कार्यक्रमसहित मनाइँदैछ। सन् १९५३ मा तेन्जिन नोर्गे र एडम्न्ड हिलारी ले विश्वकै सर्वोच्च शिखर सगरमाथा सफलतापूर्वक आरोहण गरेको ऐतिहासिक दिनको सम्झनामा यो दिवस मनाउने गरिएको हो। यो उपलब्धिले नेपाललाई विश्व मानचित्रमा विशेष पहिचान दिलाएको थियो।
सगरमाथा दिवसको ऐतिहासिक महत्व केवल पर्वतारोहणको सफलतामा सीमित छैन, यो साहस, धैर्यता र मानव क्षमताको उच्चतम उदाहरणको रूपमा पनि लिइन्छ। नेपाल सरकारले सन् २००८ देखि औपचारिक रूपमा यो दिवस मनाउन थालेपछि यसको महत्व झनै बढेको छ। यस दिनले पर्वतारोहण क्षेत्रको विकास, पर्यटन प्रवर्द्धन र राष्ट्रिय गौरवको सन्देश दिन्छ।
वर्तमान सन्दर्भमा सगरमाथा दिवसको आवश्यकता झनै बढ्दै गएको छ। जलवायु परिवर्तनका कारण हिमालमा हिउँ पग्लने, हिमनदी सुक्ने तथा वातावरणीय सन्तुलनमा समस्या देखिन थालेका छन्। यसले Sagarmatha National Park क्षेत्रलाई समेत जोखिममा पारिरहेको छ। त्यसैले सगरमाथा दिवसले हिमाल संरक्षण, स्वच्छता अभियान र दिगो पर्यटनको सन्देश प्रवाह गर्ने अवसर प्रदान गर्दछ।
यस दिवसले विश्व समुदायलाई हिमाल जोगाउने साझा जिम्मेवारीबारे सचेत गराउँछ। सगरमाथा केवल नेपालको मात्र नभई सम्पूर्ण मानव जातिको साझा सम्पत्ति भएकाले यसको संरक्षण अपरिहार्य छ। आजको दिन विभिन्न सरोकारवाला निकाय, पर्वतारोही, वातावरणविद् तथा स्थानीय समुदायले सगरमाथाको संरक्षण, फोहोर व्यवस्थापन र सुरक्षित आरोहणका विषयमा सचेतना कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेका छन्।
सगरमाथा दिवसले विगतको गौरव सम्झाउँदै वर्तमान चुनौतीसँग जुध्न र भविष्य सुरक्षित बनाउन प्रेरणा दिने महत्वपूर्ण अवसरका रूपमा स्थापित भएको छ।
