काठमाडौं ,भाद्र २०-आज नेपालभर मानव बेचबिखन विरुद्धको राष्ट्रिय दिवस विभिन्न कार्यक्रमहरूको आयोजना गरी मनाइँदैछ। मानव बेचबिखन विश्वकै गम्भीर अपराधमध्ये एक मानिन्छ भने नेपाल पनि यसबाट वर्षौंदेखि अछुतो छैन।
नेपालमा विगत लामो समयदेखि मानव बेचबिखन हुने परम्परा चलिआएको छ। विशेषगरी महिला र बालबालिकाहरूलाई रोजगारी, विवाह, उज्ज्वल भविष्य र शिक्षाको प्रलोभन देखाएर विदेश तथा भित्रि शहरमा बेचबिखन गर्ने क्रम रोकिएको छैन। पछिल्लो समयमा त प्रविधिको सहज पहुँच, सामाजिक सञ्जालको दुरुपयोग र विभिन्न गैरकानुनी नेटवर्कमार्फत् अझ नयाँ–नयाँ तरिकाले मानिस बेचबिखन गर्ने घटना बढिरहेको सुरक्षा निकायहरूले जनाएका छन्।
मानव बेचबिखनका सिकार हुनेहरूको संख्या वर्षेनी बढिरहेको विभिन्न तथ्यांकहरूले देखाउँछन्। गाउँ–घरबाट रोजगारीको लोभमा वा पारिवारिक समस्याका कारण मानिसहरू दलालको जालोमा सजिलै फसिरहेका छन्। विशेष गरी भारत, खाडी मुलुक र अन्य तेस्रो मुलुकमा नेपाली महिला तथा बालबालिका बेचबिखन हुने घटना सर्वाधिक रहेको अधिकारकर्मीहरू बताउँछन्।
यस अपराध विरुद्ध सरकारले कानुनी व्यवस्था, अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौता र विभिन्न अभियान संचालन गर्दै आएको भए पनि कार्यान्वयनमा कमजोरी रहेको भन्दै मानवअधिकारकर्मीहरूले आलोचना गर्दै आएका छन्। उनीहरूको भनाइमा दण्डहीनता, गरिबी, बेरोजगारी, शिक्षाको अभाव र सामाजिक असमानताले मानव बेचबिखनलाई अझ गहिरो बनाएको छ।
आजको दिनमा विभिन्न सरकारी तथा गैरसरकारी संस्थाहरूले सचेतनामूलक कार्यक्रम, र्याली र छलफलमार्फत मानव बेचबिखनविरुद्ध सामूहिक आवाज उठाइरहेका छन्। सरोकारवालाहरूको भनाइ छ– यो अपराध रोक्न राज्य, समाज र परिवार सबैको संयुक्त प्रयास आवश्यक छ, अन्यथा नेपालमा मानव बेचबिखनको शृंखला अझै बढ्ने खतरा छ।
