२०८२ साउन ३ (अगस्ट १९) । आज विश्वभर विश्व फोटोग्राफी दिवस मनाइँदैछ। मानव इतिहासको महत्वपूर्ण आविष्कारमध्ये फोटोग्राफीले न केवल कला, संस्कृति र समाजको अभिलेख सुरक्षित गरेको छ, बरु सूचनाको माध्यम र सञ्चार प्रवाहलाई समेत क्रान्तिकारी बनाएको छ।
फोटोग्राफीको प्रारम्भिक प्रयोग सन् १८२६ मा जोसेफ नाइसफोर निएप्सले फ्रान्समा पहिलो स्थायी फोटो खिच्दा भएको मानिन्छ। यसपछि लुइस डागेरले सन् १८३९ मा ‘डागेरोटाइप’ विधि सार्वजनिक गरेपछि आधुनिक फोटोग्राफीको आधार तयार भयो। यही वर्षलाई औपचारिक रूपमा फोटोग्राफीको जन्म वर्ष मानिँदा आजकै दिन (अगस्ट १९) यसलाई विश्व फोटोग्राफी दिवसको रूपमा मनाइन्छ।
समयसँगै फोटोग्राफीले लामो यात्रा तय गरेको छ। प्रारम्भमा केवल श्वेत-श्याम तस्वीरमा सीमित यस प्रविधिले पछि रंगीन फोटोग्राफी, फिल्म रोल, डिजिटल क्यामेरा हुँदै आजको स्मार्टफोन फोटोग्राफीसम्मको यात्रा गरिसकेको छ। अहिले फोटोग्राफी केवल स्मृतिलाई कैद गर्ने साधन मात्र नभई पत्रकारिता, विज्ञापन, अनुसन्धान, मनोरञ्जन र सामाजिक सञ्जालको आधारभूत आवश्यकता बनेको छ।
नेपालमा समेत फोटोग्राफीको महत्व दिनप्रतिदिन बढ्दै गएको छ। पुराना तस्बिरहरूले देशको इतिहास, संस्कृति र जीवनशैलीलाई चित्रण गर्ने काम गरेका छन् भने अहिले डिजिटल माध्यमले आम नागरिकलाई पनि फोटोग्राफीमा संलग्न गराएको छ।
आजको दिनमा फोटोग्राफी केवल दृश्यलाई कैद गर्ने कलामात्र नभई समाज परिवर्तन, जनचेतना जगाउने र विश्वलाई नजिक ल्याउने प्रभावकारी शक्ति बनेको छ। यही कारणले विश्वभर आजको दिन फोटोग्राफरहरूलाई सम्मान गर्ने, तस्वीरको मूल्यबारे चर्चा गर्ने र फोटोग्राफीलाई अझ सशक्त बनाउन प्रेरित गर्ने गरिन्छ।
