भेनेजुएलाका रास्ट्रपति र उनकी श्रीमतिलाइ अमेरिकाले गिरफ्तार गरे सङ्गै संसार भरी नै ठूलो राजनीतिक हलचल मच्चिएको छ।अब जानौ भेनेजुएलाका रास्ट्रपति निकोलस मदुरोका बारेमा।
निकोलस मदुरो मोरोस भेनेजुएलाका सबैभन्दा विवादित र प्रभावशाली समकालीन राजनीतिज्ञमध्ये एक हुन्। सन् २३ नोभेम्बर १९६२ मा राजधानी काराकासमा जन्मिएका मदुरोको राजनीतिक यात्रा परम्परागत अभिजात वर्गबाट होइन, श्रमिक वर्गबाट सुरु भएको थियो। उनी लामो समय बस चालकका रूपमा काम गरे र त्यही क्रममा श्रमिक युनियन आन्दोलनमा सक्रिय भए। यही श्रमिक पृष्ठभूमिले उनलाई बामपन्थी राजनीतिसँग जोड्यो र पछि ह्युगो चाभेज नेतृत्वको समाजवादी आन्दोलनमा ल्यायो।
ह्युगो चाभेजको शासनकालमा मदुरो विदेश मन्त्री हुँदै उपराष्ट्रपति बने। चाभेजको सन् २०१३ मा निधन भएपछि आयोजित विशेष निर्वाचनबाट मदुरो भेनेजुएलाका राष्ट्रपति बने। त्यसयता उनी चाभेजवाद (Chavismo) को उत्तराधिकारीका रूपमा सत्तामा रहँदै आएका छन्। उनको नेतृत्वमा भेनेजुएलाले समाजवादी नीतिहरूलाई निरन्तरता दियो, जसमा राज्यको भूमिका बढाउने, तेल उद्योगमा सरकारी नियन्त्रण बलियो बनाउने र सामाजिक कार्यक्रमहरूलाई प्राथमिकता दिने नीति प्रमुख थिए।
तर मदुरोको शासन काल विवादरहित रहेन। भेनेजुएलाले पछिल्ला वर्षहरूमा गम्भीर आर्थिक संकट भोग्नुपर्यो। अत्यधिक मुद्रास्फीति, खाद्यान्न र औषधिको अभाव, बेरोजगारी, र लाखौँ नागरिक देश छाड्न बाध्य हुनुजस्ता समस्याले देशलाई गहिरो संकटमा धकेल्यो। विपक्षी दल र अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार संस्थाहरूले उनको शासनलाई अधिनायकवादी भन्दै आलोचना गर्दै आएका छन्। निर्वाचन प्रक्रिया निष्पक्ष नभएको, विपक्षीमाथि दमन गरिएको र प्रेस स्वतन्त्रता कमजोर पारिएको आरोप पनि बारम्बार लाग्दै आएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पनि मदुरो विवादको केन्द्रमा छन्। अमेरिका र केही युरोपेली तथा ल्याटिन अमेरिकी देशहरूले उनलाई वैध राष्ट्रपति मान्न अस्वीकार गर्दै प्रतिबन्ध लगाएका थिए, भने रूस, चीन, क्युबा जस्ता देशहरूले उनको समर्थन गर्दै आएका छन्। यसले भेनेजुएलालाई विश्व भू–राजनीतिक प्रतिस्पर्धाको एउटा संवेदनशील केन्द्रसमेत बनाएको छ।
हालका दिनमा निकोलस मदुरोको भविष्य र भेनेजुएलाको राजनीतिक दिशाबारे विभिन्न दाबी र हल्लाहरू अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यम र सामाजिक सञ्जालमा देखिन थालेका छन्। तर यस्ता दाबीहरू सबै आधिकारिक रूपमा पुष्टि भएका छैनन्, र भेनेजुएलाको राजनीतिक अवस्था अझै पनि अनिश्चित र तनावपूर्ण नै रहेको देखिन्छ।
समग्रमा, निकोलस मदुरो श्रमिक वर्गबाट उठेर राष्ट्रपतिको पदसम्म पुगेका नेता हुन्, जसको शासनले समर्थकका लागि समाजवादी निरन्तरताको प्रतीक र आलोचकका लागि आर्थिक पतन तथा लोकतान्त्रिक मूल्य क्षयको उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ। भेनेजुएलाको वर्तमान र भविष्य बुझ्न मदुरोको भूमिका, नीतिहरू र उनको शासनकालको प्रभावलाई बेवास्ता गर्न सकिँदैन।
